Rechtuit

De rechtsstaat en de politieke realiteit

Geschreven door Hugo Lamon

LAMON op woensdag

Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg (LAMON LAW).
Hij mengt zich regelmatig in het maatschappelijk debat over justitie.

Iedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing.

De nieuwe voorzitter van de Europese Commissie maakte dinsdag bekend wie ze voorstelt om deel uit te maken van haar Commissie. In bepaalde kringen werd Ursula von der Leyen opgevoerd als een soort voetbalcoach, zoals Roberto Martínez die bekendmaakt wie er deze keer in de ploeg zou staan.  De belofte van gendergelijkheid werd alvast gerespecteerd en er is duidelijk nagedacht over de perceptie, al valt het af te wachten wat nu de juiste taakomschrijving zal zijn van een Europees Commissaris van “the European way of life”. Zal ook daar verwezen worden naar een canon en zo ja, hoe ziet die er dan uit?

De commissievoorzitter stelt voor om Didier Reynders, de Belgische Eurocommissaris, bevoegd te maken voor onder meer justitie en consumentenzaken.   De Belgische politici wezen op het grote belang van deze functie. Even terloops: u weet natuurlijk wie op dit ogenblik deze functie waarneemt? U gaat nu toch niet beweren dat U de Tsjechische politica Věra Jourová niet kent? Toch belangrijk, zeggen al de politici in koor.

Meteen werden ook grote verklaringen afgelegd over het belang van de rechtsstaat. Fijn om dat te horen, maar al even terloops:  heeft u  Věra Jourová daar ooit ronkende verklaringen over horen afleggen, of was het niet eerder Frans Timmermans die daarvoor op de barricaden stond? En zijn het enkel kwatongen die beweren dat hij daarom geen voorzitter van de Europese Commissie is geworden?

Natuurlijk zal de aandacht gaan naar het interne gevecht over de rechtstaat met de Polen, Hongaren en zelfs de Oostenrijkers, maar het gaat om meer. Op 17 juli 2019 verspreidde de uittredende Europese Commissie een mededeling met een “blauwdruk van de rechtsstaat”.  Hebben onze Belgische politici de tijd gevonden om die te lezen? Zo valt er o.m. het volgende te lezen:  “De rechtsstaat regelt hoe verantwoording wordt afgelegd over de wijze waarop wetten worden vastgesteld, hoe eerlijk die wetten worden toegepast en hoe doeltreffend zij functioneren. Zoals door het Europees Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is erkend, regelt de rechtsstaat ook institutionele kwesties zoals de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter en de scheiding der machten. In recente uitspraken van het Europees Hof van Justitie is opnieuw benadrukt dat de rechtsstaat centraal staat binnen de rechtsorde van de EU (Arrest van 24 juni 2019 in zaak C-619/18, Commissie/Polen)”.  De rechtsstaat regelt dus ook de kwestie van de doeltreffendheid van de wetten. Zijn onze Belgische politici zeker dat het in ons land wel allemaal goed zit?

En al even geheel terzijde, is het  in een rechtsstaat wel verantwoord om bijna vier maanden na de verkiezingen nog niet eens ernstig te beginnen met het vormen van een nieuwe federale regering?  Is de lethargie bij het onvermogen om zelfs maar onderhandelingen te starten over het samenstellen van de uitvoerende macht vanuit rechtsstatelijk oogpunt geen probleem?  In de genoemde mededeling van de Europese Commissie valt daarover ook het volgende te lezen: “De verantwoordelijkheid voor de eerbiediging van de rechtsstaat als gemeenschappelijke waarde ligt in de eerste plaats bij elke lidstaat afzonderlijk. Het waarborgen van de goede werking van de staat is een interne constitutionele verantwoordelijkheid, maar ook een verantwoordelijkheid ten aanzien van de Unie en andere lidstaten”. Voor zover u even niet aandachtig was: “het waarborgen van de goede werking van de staat”.  Mag daar ook het vormen van een regering onder worden verstaan?

Niemand weet wanneer er precies een nieuwe regering zal worden gevormd, al lijkt iedereen er wel op te vertrouwen dat die er ooit wel komt. Intussen is het afwachten tot het nieuwe parlementaire jaar begint en in ons federaal parlement misschien wel meerderheden worden gevormd voor vernieuwende plannen voor justitie. Er zijn in ieder geval al parlementsleden in de coulissen ijverig bezig met het uitwerken van wetsvoorstellen.

Intussen maakte de krant De Tijd bekend dat de kostprijs voor het proces rond de aanslagen van 22 maart (dat zal plaatsvinden in het oude NATO-gebouw). “Nooit is er geld voor justitie, maar nu gaan we voor één proces meer dan 17 miljoen euro uitgeven. En dan nog voor een infrastructuur die we maar één keer kunnen gebruiken. Dat begrijpt toch niemand”, zo citeert de krant een magistraat die anoniem wil blijven.

Een regering in lopende zaken zonder parlementaire meerderheid vindt dus nog miljoenen om de rechtstaat te waarborgen. Moeten we ons dan toch geen zorgen maken?

Hugo LAMON

Meer blogposts lezen van Hugo Lamon? Dat kan hier!

‘Jubelende Justitie’ vanaf nu verkrijgbaar! 

Wekelijks verschijnt de blog ‘Lamon op woensdag’ op Jubel. Hugo Lamon bespreekt er telkens een actueel onderwerp over de wereld van het recht, de balie of justitie in het algemeen. Hij lokt soms een maatschappelijk debat uit en zet daarmee onderwerpen op de agenda.

Hij koos resoluut voor het internet als medium. De blogs worden elke week gretig gedeeld op sociale media en geven aanleiding tot vaak interessante interactie. KnopsPublishing bundelt deze nu in een boek, omdat de standpunten ook los van de actualiteit van de dag relevant blijven. Bij iedere blogpost wordt nu een kort naschrift opgenomen, wat aanleiding geeft tot verrassende nieuwe inzichten en wendingen.

Het boek is vanaf nu verkrijgbaar via de webshop van KnopsBooks.

 

Opmerking plaatsen

Uw naam wordt privé weergegeven op de website en is niet zichtbaar voor anderen. Uw e-mailadres wordt opgeslagen maar niet gepubliceerd.