Nieuws Rechtuit

Het niveau van de gesjeesde advocaten

Geschreven door Hugo Lamon

LAMON op woensdag

Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg en bestuurder en woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies.
Iedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing over justitie.

Het begon vorige vrijdag met een artikel in de “Krant van West-Vlaanderen”, niet onmiddellijk de eerste informatiebron van de meeste Vlamingen. “Salduz, het systeem waarbij verdachten meteen bijstand krijgen van een advocaat bij hun eerste verhoor, wordt misbruikt door advocaten die anders zonder werk dreigen te vallen. Dat blijkt uit een onderzoek van Krant van West-Vlaanderen. Driekwart van die Salduz-advocaten is niet bezig met het vrijwaren van mensenrechten maar met poen pakken. Ze worden – letterlijk – slapend rijk”. Hoe dat onderzoek is gevoerd wordt niet vermeld, maar meer is er blijkbaar niet nodig om door andere media te worden opgepikt. Een Belga-bericht deed de rest: de framing van gesjeesde advocaten die als ‘bloempot in toga’ letterlijk liggen te slapen tijdens het verhoor en daar poen mee scheppen, allemaal omdat er in Vlaanderen geen effectieve kwaliteitscontrole zou zijn. Zo gaat het nog wel even door in de door weinigen gelezen maar door velen op sociale media gretig geciteerde ontboezeming van de zelfverklaarde onderzoeksjournalist.

Yusuf Salduz was de minderjarige man die in 2001 door de politie in Turkije werd gearresteerd en bekentenissen aflegde tijdens zijn eerste verhoor waar hij niet door een advocaat werd bijgestaan. Later zou het Europees Hof voor de Recht van de Mens daar een schending van de mensenrechten in zien. Sommigen vinden die arresten van het Europees Hof “gejuridiseerde ideologie”, maar intussen werd naar aanleiding van dat Salduz-arrest in ons land wel de wetgeving aangepast. Overigens maakt de Juristenkrant van deze week melding van het Beuze-arrest van 9 november l.l., waarin het Europees Hof de Salduz-doctrine nog heeft verscherpt. Er is dus geen ontkomen aan: bij verhoren in strafzaken hoort een advocaat. Dat maakt dat vanuit alle politiekantoren via een digitaal platform advocaten van de Salduz-permanentie kunnen worden opgeroepen. Even terzijde: dat platform is door de Orde van Vlaamse Balies ontwikkeld, maar heeft iemand daar chagrijnig over gedaan?

De Salduz-permanentie, en meer in het algemeen de juridische tweedelijnsbijstand (nog vaak en hardnekkig aangeduid als  “pro deo”) wordt door de overheid gefinancierd. Enkele jaren geleden werd het puntensysteem waarmee de vergoedingen worden berekend grondig herwerkt, waarbij toen ook een verhoging van die vergoeding van de advocaat in het vooruitzicht werd gesteld. Nu de minister van justitie intussen ook effectief gezorgd heeft voor een betere vergoeding voor de advocaat, zouden de toenmalige critici even mogen terugdenken aan hun giftige pijlen en soms persoonlijke aanvallen. Want ja, de hervorming ontlokte veel emoties en voor sommige advocaten zijn de vergoedingen voor de juridische tweedelijnsbijstand belangrijk en een aanzienlijk deel van hun inkomen. Daar is op zich niets mis mee, want dat soort cliënteel bedienen vergt veel inzet en het is arbeidsintensief. Je wordt er als advocaat niet rijk van.

Anderzijds legt de overheid nu jaarlijks 90 miljoen Euro in de pot (en het stijgt nog). Dat budget wordt autonoom beheerd door de advocatuur. De aanstellingen gebeuren door het (door de balie beheerde) bureau voor juridische bijstand en de balies controleren ook de werking (nazicht van de gevraagde punten). Dat is ook noodzakelijk om de onafhankelijkheid te bewaren. Enkel in totalitaire regimes bepaalt de staat wie de advocaat is van de rechtzoekende. Bij ons is dat in het kader van de juridische tweedelijnsbijstand dus de advocatuur zelf.

Het vertrouwen van de overheid in de advocatuur vraagt ook een tegenprestatie. Die is met één woord aan te duiden: kwaliteit. De wet bepaalt uitdrukkelijk: “de orde van advocaten ziet toe op de doeltreffendheid en de kwaliteit van de prestaties in het kader van de juridische tweedelijnsbijstand”. Dat kan onder meer aanleiding geven tot de vermindering van de punten. Recent werd de controle overigens geoptimaliseerd, waarbij per rechtsmaterie de dossiers worden gescreend en later volgt een audit.

Binnen de Orde van Vlaamse Balies ligt nu bijkomend ook een nieuw reglement ter bespreking, waarbij de permanentieadvocaten in het kader van Salduz verplichte opleidingen zullen moeten volgen. Daar heeft de rechtzoekende recht op.

Overigens stopt het daar niet mee. Er zijn ook plannen om de advocatenstage te hervormen, waarbij meer aandacht zal gaan naar kwaliteit. De advocatenordes en de universiteiten hebben in het verleden over die stageopleiding gekibbeld. Intussen zijn er gelukkig weer hernieuwde en veelbelovende contacten, met een gedeelde kwaliteitszorg.

De kwaliteit zal in de nabije toekomst niet enkel een prioritair aandachtspunt zijn voor stagiairs en Salduz-advocaten, maar het moet een zorg zijn voor de ganse beroepsgroep. Enkel wie hoogstaande kwaliteit levert – en daartoe ook permanente inspanningen doet tot bijscholing- zal als advocaat overleven. Wie niet bijschoolt is gesjeesd.

Hugo LAMON

Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg en bestuurder en woordvoerder van de Orde van Vlaamse BaliesIedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing over justitie.

3 Comments

  • Als u zich afvraagt hoe deze zelfverklaarde onderzoeksjournalist zijn onderzoek heeft gevoerd, raad ik u aan om uw mailbox eens te raadplegen. Ik heb de cijfers bij u en bij de data-analiste van de OVB gehaald. Ik wijs er u ook op dat ik in het stuk ook schrijf dat de OVB werkt aan maatregelen om de kwaliteit te verhogen, maar dat die er nog niet zijn. Inhoudelijke kritiek op het artikel lees ik in uw opiniestuk niet meteen. Ik merk wel dat ik blijkbaar op zere tenen heb getrapt. Fijn. Daar dienen we voor. De vele reacties uit advocatuur/magistratuur en politiemiddens die ik heb mogen ontvangen, sterken me daarin. En, ter uwer info, wij zijn inderdaad een weinig gelezen medium. We verschijnen namelijk alleen in West-Vlaanderen. Daar bereiken we elke week 300.000 lezers. Misschien dat uw 25000 lezers, per maand weliswaar, dankzij uw opinie ook de weg vinden naar onze krant. Dank daarvoor.

Opmerking plaatsen

X