Rechtuit

Justitie als ballentent

Geschreven door Hugo Lamon

LAMON op woensdag

Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg en bestuurder en woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies.
Iedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing over justitie.

Vorige week reageerde ik in deze blog nog omzichtig (zo dacht ik toch) op een artikel in De Standaard, waar een aantal advocaten vonden dat de modernisering van de advocatuur niet snel genoeg gaat. Ik vroeg me af wat dat dan eigenlijk betekent, een “moderne” advocaat. De reacties waren ongemeen hevig. Het leek wel of iedereen zich in de ballentent op de kermis waande: drie keer gooien (in welke richting ook), altijd prijs.

Digitalisering en artificiële intelligentie in de advocatuur zijn voor de ene groep onvermijdelijk en moeten worden versneld. Wie een bescheiden nuance wil aanbrengen en er op wijst dat cliënten ook misschien een advocaat van vlees en bloed willen ontmoeten, wordt als een achterlijke conservatief weggezet. Het argument: te kort door de bocht en ongenuanceerd tegen de onvermijdelijke technologische revolutie. Net niet: typisch voor de beleidsverantwoordelijken van de beroepsgroep. Op de sociale media was er vorige week een campagne om “los van onze baliestructuren” een denktank op te richten voor de toekomst van ons beroep. Na een week meldde de initiatiefnemer enigszins euforisch al 100 advocaten te hebben verenigd.

Ook de andere kant van het spectrum roerde zich vorige week. De anders zo zwijgzame advocaten die vaak met het verschrikkelijke (en uit Nederland overgewaaide) woord “eenpitter” worden aangeduid of die gemeenzaam als een “klein kantoor” worden omschreven, lieten van zich horen (in brieven, via mails en in de koffiekamers). Een aanzienlijke groep was (zeer) boos, al was het niet echt altijd duidelijk waarom. Er werd nogal eens verwezen naar de snel wijzigende wetten. Hoezo, zijn de regels over het verzet veranderd? Hoezo, de rechtbank van koophandel wordt afgeschaft? En waarom willen ze op de griffie van de politierechtbank te X nu niet meer aan de telefoon zeggen wat er in een vonnis staat? En, klap op de vuurpijl, waarom moeten we nu € 9 betalen om conclusies neer te leggen? Vooral die laatste vraag zorgde voor beroering en verzuring. Het was niet meer de ballentent, maar het schietkraam. En het was bij sommige advocaten niets minder dan de bedoeling om alles aan flarden te schieten. Kettingmails, het doorsturen via sociale media van een foto van de liftdeur van het hof van beroep in Antwerpen (met de affiche die erop wijst dat ook nu nog advocaten via E-Deposit conclusies kunnen neerleggen) en brieven allerhande. En dan volgde nog de briefwisseling tussen de Eerste Voorzitter van het Hof van Beroep te Antwerpen en de Orde van Vlaamse Balies, die gretig werd gedeeld via de sociale media.

Dat allemaal op één week. Het leek wel of binnen justitie de hel was losgebarsten. De gulden middenweg leek ver weg. Zo voelde het toch aan.

Wat is er toch aan de hand? Het zijn misschien tekenen van een “sector in transitie”. De enige zekerheid lijkt wel dat op korte termijn niets meer is zoals het tot voor kort nog was. Hoe de toekomst er precies zal uitzien weet niemand, maar die zal op korte termijn zeker anders zijn. De advocaten die alle vernieuwingen – zowel het materieel recht, de organisatie van justitie als de digitalisering- afwijzen, doen zoals de ballengooier in de ballentent op de kermis, met het daarbij horende kortstondig genot alles van de plank te hebben gegooid. Maar wat daarna?

Wie zich een beetje engageert aan de balie zal het weten: het geeft nu geen boost aan je populariteit (ondergetekende kan er van meespreken). Dezer dagen is het populair om meewarig te reageren met “‘If you can’t stand the heat, get out of the kitchen”. Advocaten zijn van nature wat tegendraads en dus moet  je tegen een stootje kunnen als je je voor de beroepsgroep engageert. Maar hoe ondoordacht sommige kritiek ook is, ze moet ter harte worden genomen. Iedereen overtuigen om met vertrouwen de toekomst tegemoet te kijken, zal allicht niet lukken. Maar misschien kunnen we ons van de ballentent en het schietkraam verplaatsen naar het kraam van de meer rustige eendjesvissers op diezelfde kermis. Iedereen vist net dat eendje eruit dat hem een meerwaarde bezorgt. Dat zal voor iedereen verschillend zijn, maar het verplicht wel iedereen om gefocust te blijven.

De almaar groter wordende groep lezers van deze blog is misschien verbaasd dit allemaal te lezen en een enkeling maakt zich misschien wat zorgen. Is het echt zo erg of heeft ondergetekende een slechte dag? Iemand zegde me vorige week: werk eens wat minder, of schrijf nog eens een boek over de advocatuur. Alvast dat laatste komt er binnenkort, want er zijn nog zovele uitdagingen om over te schrijven.

Hugo LAMON

Mr. Hugo LAMON is advocaat aan de balie Limburg en bestuurder en woordvoerder van de Orde van Vlaamse BaliesIedere woensdag maakt hij op Jubel een persoonlijke beschouwing over justitie.

Lees hier alle artikels van ‘LAMON op woensdag’.

Opmerking plaatsen

X